Trong quy trình xử lý nước cấp cho màng lọc RO, cột lọc đa vật liệu (Multi-Media Filter – MMF) đóng vai trò tiền xử lý then chốt. Việc vận hành đúng cách không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ vật liệu lọc mà còn là “tấm lá chắn” bảo vệ màng RO khỏi tình trạng tắc nghẽn sớm.
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từ góc độ chuyên gia vận hành về cách vận hành, bảo trì và kiểm soát chất lượng cho cột lọc đa vật liệu.
1. Hiểu Về Cấu Trúc Các Tầng Vật Liệu Lọc Trong Cột
Một cột lọc đa vật liệu tiêu chuẩn thường được sắp xếp theo nguyên tắc: Kích thước hạt giảm dần theo chiều dòng chảy. Cấu trúc phổ biến bao gồm:
-
Lớp Anthracite (Than hoạt tính/Than không khói): Nằm trên cùng, giữ lại các cặn bẩn kích thước lớn.
-
Lớp Cát Thạch Anh: Nằm giữa, lọc các hạt lơ lửng trung bình.
-
Lớp Cát Mịn/Garnet: Nằm dưới cùng, giữ lại các hạt siêu nhỏ.
-
Lớp Sỏi Đỡ: Giúp phân phối nước và ngăn vật liệu lọc lọt vào lưới lọc.
2. Quy Trình Vận Hành 3 Giai Đoạn Chuẩn
Để cột lọc hoạt động hiệu quả, kỹ thuật viên cần tuân thủ nghiêm ngặt 3 chế độ vận hành chính trên van điều khiển (Auto hoặc Manual):
Bước 1: Chế độ Lọc (Service)
Nước đi từ trên xuống dưới xuyên qua các tầng vật liệu.
-
Lưu ý: Cần theo dõi đồng hồ áp suất trước và sau cột. Chênh lệch áp suất (Delta P) không nên vượt quá 10 Psi. Nếu vượt quá mức này, lớp vật liệu đã bị nghẹt và cần rửa ngược ngay.
Bước 2: Chế độ Rửa Ngược (Backwash)
Dòng nước đi ngược từ dưới lên trên, làm giãn nở các lớp vật liệu và đẩy cặn bẩn ra đường nước thải.
-
Thời gian: Thường từ 10 – 15 phút.
-
Quan sát: Nước thải rửa ngược lúc đầu sẽ rất đục và trong dần về sau. Độ giãn nở vật liệu lý tưởng là khoảng $30\%$.
Bước 3: Chế độ Rửa Xuôi (Rinse)
Nước đi từ trên xuống dưới giống chế độ lọc nhưng đổ ra đường thải. Mục đích là sắp xếp lại các tầng vật liệu sau khi bị xáo trộn bởi quá trình rửa ngược.
-
Thời gian: 5 – 10 phút hoặc cho đến khi nước đầu ra đạt độ trong yêu cầu.
3. Kiểm Soát Chất Lượng Nước Sau Lọc: Chỉ Số SDI
Đây là bước quan trọng nhất nhưng thường bị bỏ qua. Nước nhìn bằng mắt thường có vẻ “trong” nhưng vẫn có thể chứa các hạt keo tụ li ti gây nghẹt màng RO.
Để đánh giá chính xác hiệu quả vận hành của cột MMF, kỹ thuật viên bắt buộc phải thực hiện đo chỉ số mật độ bùn (SDI). Trong quá trình này, việc sử dụng giấy lấy mẫu chỉ số mật độ bùn SDI chất lượng cao là yếu tố quyết định.
-
Tại sao cần giấy lọc chuẩn? Giấy lọc SDI có kích thước lỗ rỗng tiêu chuẩn 0.45 mm. Nếu sử dụng giấy kém chất lượng, kết quả đo sẽ sai lệch, dẫn đến việc đánh giá sai hiệu quả của cột MMF và gây nguy hiểm cho màng RO.
-
Tiêu chuẩn: Nước sau cột lọc đa vật liệu tốt nhất nên có chỉ số SDI < 3.
4. Những Lưu Ý “Vàng” Khi Vận Hành
-
Không vận hành quá công suất: Vận tốc lọc quá cao ($> 15 \text{ m/h}$) sẽ đẩy cặn xuyên thấu qua lớp vật liệu và đi thẳng vào màng RO.
-
Xả khí định kỳ: Khí kẹt trong cột lọc tạo ra các “túi khí” gây cản trở dòng chảy và làm hỏng cấu trúc tầng vật liệu. Luôn đảm bảo van xả khí hoạt động tốt.
-
Kiểm tra độ cao vật liệu: Sau mỗi 6 tháng, nên mở nắp cột để kiểm tra xem vật liệu có bị thất thoát hay không để bổ sung kịp thời.
-
Hóa chất hỗ trợ: Đối với nguồn nước mặt có độ đục cao, việc châm thêm hóa chất keo tụ (Coagulant) trước cột MMF sẽ giúp tăng hiệu quả lọc lên gấp nhiều lần.
5. Lịch Bảo Trì Định Kỳ Khuyến Nghị
| Công việc | Tần suất | Mục đích |
| Ghi chép áp suất | Hàng ngày | Phát hiện sớm tình trạng nghẹt |
| Đo chỉ số SDI | Hàng tuần | Đảm bảo an toàn cho màng RO |
| Kiểm tra van điều khiển | Hàng tháng | Tránh lỗi kẹt van gây hỏng hệ thống |
| Thay thế vật liệu | 12 – 24 tháng | Phục hồi khả năng lọc của hệ thống |
Kết Luận
Vận hành cột lọc đa vật liệu là một nghệ thuật kết hợp giữa quan sát thực tế và đo lường thông số kỹ thuật. Một hệ thống MMF vận hành tốt sẽ giảm tải đến 80% áp lực cho các công đoạn xử lý phía sau, giúp doanh nghiệp tiết kiệm hàng trăm triệu đồng chi phí thay thế màng RO và hóa chất tẩy rửa.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc thiết lập quy trình vận hành hoặc kết quả đo SDI không đạt chuẩn, hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ thuật của chúng tôi.
Hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu từ Aquatekco:
Chúng tôi sẵn sàng đồng hành cùng bạn để tối ưu hóa hệ thống lọc nước.
Zalo hỗ trợ kỹ thuật: 0909 407 547
Giải pháp: Tư vấn vật liệu, hướng dẫn đo SDI và xử lý sự cố hệ thống RO tận nơi.
